بریکس؛ فرصت تازه برای اقتصاد ایران؟
به گزارش کیو: اجلاس هجدهم بریکس ۱۲ و ۱۳ سپتامبر در دهلی‌نو برگزار شد و رهبران کشورهای عضو در اعلامیه نهایی بر توسعه همکاری‌های اقتصادی، تسهیل پرداخت‌های فرامرزی، افزایش استفاده از ارزهای محلی و تقویت ظرفیت بانک توسعه جدید بریکس تأکید کردند. اعضای این گروه همچنین از ادامه اقدامات برای افزایش قابلیت همکاری نظام‌های پرداخت حمایت کردند. این رویکرد برای ایران از آن جهت اهمیت دارد که اقتصاد کشور طی سال‌های اخیر با محدودیت در دسترسی به منابع مالی، دشواری مبادلات بانکی و هزینه بالای نقل‌وانتقال پول مواجه بوده است؛ محدودیت‌هایی که بر فعالیت بنگاه‌ها و اجرای پروژه‌های بزرگ اثر می‌گذارد. از این منظر، بریکس می‌تواند برای ایران فرصت‌هایی در حوزه تجارت، تأمین مالی و سرمایه‌گذاری ایجاد کند؛ البته میزان بهره‌برداری از این ظرفیت‌ها به زیرساخت‌های داخلی و نحوه طراحی سازوکارهای همکاری بستگی دارد. بریکس؛ فرصت تازه یا مسیر موازی؟ علی‌اشرف افخمی، اقتصاددان، در تحلیل آینده اقتصادی بریکس معتقد است قدرت واقعی این مجموعه تنها در سهم آن از جمعیت و تولید جهانی خلاصه نمی‌شود، بلکه زمانی آشکار خواهد شد که این قدرت اقتصادی به شبکه‌ای واقعی از بانک‌ها، نظام‌های پرداخت و ابزارهای تأمین مالی تبدیل شود. این مسئله برای اقتصاد ایران اهمیت ویژه‌ای دارد. محدودیت‌های بانکی باعث شده بسیاری از مبادلات خارجی کشور با هزینه و ریسک بیشتری انجام شود. استفاده از واسطه‌ها، تبدیل چندباره ارز، انتقال پول از مسیر کشورهای ثالث و دشواری دسترسی به اعتبار، هم هزینه تجارت خارجی را افزایش می‌دهد و هم ریسک فعالیت بنگاه‌ها را بالا می‌برد. بنابراین، اگر بریکس بتواند ارتباط میان بانک‌ها و نظام‌های پرداخت اعضای خود را تقویت کند، اثر آن برای ایران تنها به «ارز معامله» محدود نخواهد شد و می‌تواند هزینه تجارت خارجی را نیز کاهش دهد. در این میان باید میان «استفاده از ارز ملی» و «ایجاد زیرساخت مالی با ارزهای ملی» تفاوت قائل شد. ممکن است یک صادرکننده ایرانی با یوان یا روبل معامله کند، اما اگر برای دریافت، انتقال یا تبدیل آن همچنان به چند واسطه نیاز داشته باشد، بخشی از مزیت این سازوکار از بین می‌رود. برای شکل‌گیری یک شبکه مالی کارآمد، مجموعه‌ای از عوامل شامل بانک، پیام‌رسان مالی، حساب‌های کارگزاری، سازوکار تسویه، پوشش ریسک و...
