نظام پرداخت ایران در آستانه تغییر مهمی قرار دارد؛ بر اساس تصمیم بانک مرکزی، صدور چک رمزدار از ۷ مهرماه ۱۴۰۵ ممنوع و پذیرش (واگذاری) این چک‌ها در سامانه چکاوک نیز از اول دی‌ماه امسال متوقف می‌شود. این تصمیم در راستای حذف کامل چک رمزدار از شبکه بانکی و جایگزینی آن با چک تضمین‌شده اتخاذ شده است. اما چرا بانک مرکزی چک رمزدار را کنار گذاشته و چک تضمین‌شده را جایگزین آن کرده است؟ چک رمزدار چه ایرادهایی داشت؟ چک رمزدار به‌طور سنتی برای انتقال وجوه با مبالغ بالا در معاملات استفاده می‌شد، اما در ساختار خود محدودیت‌هایی داشت. یکی از مهم‌ترین ایرادهای چک رمزدار، نداشتن امکان استعلام بود. دارنده چک نمی‌توانست پیش از دریافت آن، از صحت و اصالت چک اطمینان حاصل کند. این ضعف اطلاعاتی، زمینه سوءاستفاده و بروز تخلفاتی مانند کلاهبرداری، فرار مالیاتی و پولشویی را افزایش می‌داد. محدودیت دیگر، وابستگی چک رمزدار به شعبه و بانک مقصد بود. دریافت‌کننده برای وصول این چک معمولاً ناچار بود به شعبه همان بانک و در برخی موارد در همان استان مراجعه کند؛ موضوعی که با نیازهای امروز اقتصاد و جابه‌جایی سریع وجوه میان مناطق مختلف سازگار نبود. مزیت‌های چک تضمین‌شده چک تضمین‌شده در مقایسه با چک رمزدار از قابلیت‌های نظارتی و عملیاتی بیشتری برخوردار است. نخستین مزیت، حذف محدودیت جغرافیایی است. دارنده چک تضمین‌شده برای وصول آن محدود به مراجعه به شعبه‌ای خاص در همان استان نیست. مزیت دیگر، امکان استعلام چک از طریق شناسه ۱۶ رقمی صیادی است. دارنده می‌تواند پیش از دریافت چک، از طریق این شناسه نسبت به استعلام آن اقدام کند؛ قابلیتی که در چک‌های رمزدار وجود نداشت. چک تضمین‌شده همچنین از طریق سامانه صیاد ثبت و صادر می‌شود و مشمول قانون جدید چک است. این اتصال، امکان ثبت، رصد و نظارت بر معاملات را افزایش داده و زمینه سوءاستفاده از این ابزار را کاهش می‌دهد. چک تضمین‌شده چه تفاوتی با چک رمزدار دارد؟ چک تضمین‌شده در کنار مزایای جدید، ویژگی‌های مشابهی با چک رمزدار دارد؛ از جمله اینکه وجه آن تضمین‌شده و بلافاصله قابل پرداخت است و امکان برگشت خوردن آن وجود ندارد. همچنین انتقال آن به شخص دیگر امکان‌پذیر نیست. بانک مرکزی برای...
مهر ۱۵, ۱۴۰۵
زمان مطالعه: 0 دقیقه
