چرا دلار آرام نمی‌گیرد؟ ریشه‌های داخلی و خارجی نوسان ارز
به گزارش کیو: بازار ارز ایران بار دیگر با آزمونی جدی روبه‌رو شده است؛ آزمونی که پیامدهای آن تنها به قیمت دلار محدود نمی‌شود و می‌تواند میزان توانایی سیاست‌گذار در مدیریت اقتصاد در شرایط تحریم، تنش‌های خارجی، تورم بالا و نااطمینانی را نشان دهد. بانک مرکزی با اعلام عرضه ارز تا سقف ۲ میلیارد دلار و تعیین امکان خرید تا سقف ۱۰ هزار دلار برای هر کد ملی، به دنبال کاهش التهاب بازار و هدایت بخشی از تقاضای احتیاطی به مسیر رسمی است. با این حال، مسئله بازار ارز تنها به میزان عرضه و تقاضای اسکناس محدود نمی‌شود. نرخ ارز از مجموعه‌ای از متغیرهای به‌هم‌پیوسته تأثیر می‌پذیرد؛ از رشد نقدینگی و پایه پولی و ناترازی بانک‌ها گرفته تا کسری بودجه، میزان صادرات و بازگشت ارز حاصل از آن، محدودیت‌های تجارت خارجی، وضعیت تولید، انتظارات تورمی و ریسک‌های سیاسی و امنیتی. از این منظر، عرضه ارز را باید یکی از ابزارهای مدیریت بازار دانست، نه راه‌حل نهایی برای بی‌ثباتی آن. این سیاست می‌تواند از شدت نوسان‌ها بکاهد و برای سیاست‌گذار فرصت ایجاد کند، اما بدون اصلاح عوامل بنیادین اقتصاد، به‌تنهایی قادر به تضمین ثبات پایدار ارزش پول ملی نخواهد بود. انتظارات تورمی؛ حلقه اتصال سیاست پولی و بازار ارز قیمت ارز تنها بر اساس عرضه و تقاضای جاری تعیین نمی‌شود؛ انتظارات فعالان اقتصادی درباره آینده نیز نقش مهمی در شکل‌گیری آن دارند. هنگامی که خانوارها، تولیدکنندگان و سرمایه‌گذاران انتظار افزایش تورم یا کاهش ارزش پول ملی را دارند، ممکن است بخشی از دارایی‌های خود را از ریال به ارز، طلا، مسکن یا سایر دارایی‌ها منتقل کنند. در چنین شرایطی، تقاضای ارز از نیازهای تجاری و وارداتی فراتر می‌رود و به ابزاری برای حفظ ارزش دارایی تبدیل می‌شود. این همان نقطه‌ای است که سیاست ارزی با سیاست پولی و مدیریت انتظارات تورمی پیوند می‌خورد. عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، نیز افزایش اخیر تقاضا را صرفاً ناشی از کمبود ارز نمی‌داند و معتقد است انتظارات و خروج سرمایه بخشی از فشار واردشده بر بازار را توضیح می‌دهند. به گفته او، بانک مرکزی برای مواجهه با این شرایط برنامه دارد و با مداخله در حاشیه بازار به دنبال کنترل شتاب افزایش قیمت‌هاست، نه...
